Toz boyalar yapısı
gereği ısıya tepkilidir, bir başka deyişle ısı toz boyanın yapısını
değiştirir. Toz boyayı toz halinde olan yapısından ısı ile
yoğunlaştırılıp sertleştirilmiş bir yapıya dönüştürmek için gereken
ısı bir fırından elde edilir.
Bu noktada seçilecek çeşitli fırın tipleri mevcuttur. En yaygın
olanları gazla çalışan konveksiyon fırınlar, infrared ve elektrik
ısıtmalılardır.
Her bir ısıtma tipi ile ilgili teknik detaylara fazla girmeden,
burada direkt olarak boya kalitesini etkileyecek önemli hususlardan
bahsetmek istiyorum:
1. Fırın içerisindeki doğru hava akımı çok önemlidir dolayısıyla
fırın içerisindeki havanın yönü ve hızı, fırının dizayn veya
projelendirme aşamasında göz önüne alınmalıdır. Doğru akım ve yönü
belirlemek için, sıcak hava fanının ölçüleri mutlak en kesin şekilde
hesaplanmalıdır. Eğer değişiklik yapılmasını düşünüyorsanız üretici
firma ile temasa geçmeniz gerekmektedir.
2. Malzemelerin maruz kalacağı doğru ısı seviyelerinin ve
sürelerinin temin edilebilmesi için fırın içerisindeki ısı
dağılımının eşit olması gerekmektedir. Örneğin gazla çalışan bir
konveksiyon fırında, içerideki hava girişleri arasındaki açıklık
mesafeleri değiştirilerek fırın içerisindeki atmosferik ısı
ayarlanabilir ve fırın içerisindeki belirli bölgelerin hava akımları
yönlendirilebilir.
3. Fırın hava emişinin veya brülör havasının temiz olmasına dikkat
edilmelidir zira bu şekilde fırın içerisindeki havanın kirlenmesi
engellenmiş olunur. Kirlilik konusunda sorunlar yaşayan birçok
firmaya, firmamız çeşitli filtreleme sistemlerini emişe dahil ederek
yardımcı olmuştur. Fırına giren hava içerisindeki pislik
partikülleri fanların çalışmasıyla çok hızlı bir şekilde malzeme
içerisine nüfuz ederler ve boyanın pişme süresi tamamlanmadan boya
içerisine gömülürler.
4. Toplam boya kürlenme süresi; daha önceden belirlenmiş olan,
malzemenin boya pişme ısısına ulaşması için ihtiyaç duyduğu süre
ile, kürlenme işlemini tamamlaması için ulaşılan ısıda kalacağı
sürelerin toplamına eşittir. Toplam kürlenme süresini en doğru
şekilde saptamak için, sensörünün biri malzeme üzerinde diğeri de
fırın atmosferik ısısını ölçecek şekilde konumlandırılmış bir
termograf faydalı olacaktır. Üretim kapasiteniz için toplam pişme
süresi saptandıktan sonra, zamanlayıcı sistemlerin sisteme
entegrasyonu malzemelerin uygun sürelerde fırın içerisinden
geçmesini sağlamada önem arz etmektedir. Konveyörize fırınlar toplam
kürlenme sürelerini sağlamada hat hızlarını temel alırlar. Box tipi
fırınlarda ise kullanılacak zamanlayıcılarda, çalışanın fırın
içerisindeki malzemeyi işlem sonunda almasını hatırlatmak için sesli
veya ışıklı alarmlar kullanılır.
5. Bakım konusunda söyleyebileceklerimiz ise burada
bahsedebileceğimizden fazla olup üzerinde titizlikle durulması
gerekmektedir. Firma olarak yardımcı olmaya gittiğimiz fabrikaların
zeminlerinde kirlilik fazla ise boyama tesisindeki fırının, boya
kabininin, kolektörlerin, boya haznelerinin de aynı kirliliğe maruz
kaldığını tesisi daha incelemeden rahatlıkla söyleyebiliyoruz. Boya
tesisinin bulunduğu ortamdaki hava sürekli olarak hareket ve değişim
halindedir. Çevrede dolaşan forkliftler, açılıp kapanan kapılar,
çalışan fan ve havalandırma üniteleri, kullanılan sıkıştırılmış
havalar ve hava sirkülasyonunu artıran birçok diğer faktör havadaki
tozun, sentetik parçacıklarının, tüylerin ve kırpıntıların sistemin
içerisine girmesine sebep olmaktadır. Özellikle toz boya tesisleri
için temiz kuru hava çok önemlidir. Dolayısıyla, yerinde yapılacak
temizlik çalışmalarının boş zamanlarda yapılacak bir aktivite değil,
boya işlemleri arasında yer edinecek ve kalite yönetim vizyonunuza
dahil etmeniz gereken bir husus olmalıdır.
6. Bakım ve tamirat işlerinizden olan fırın kalibrasyonu, filtre
değişimleri, motor tamiratları veya değişimleri ve fırın
ayarlamaları devamları olarak bir yerde kayıt altında tutulmalıdır.
Bu tutulan kayıtlar, tesisden sorumlu olan kişinin sistem
performansını yakından takip etmesini ve yapılan değişikliklerin
verimlilik ve kaliteyi nasıl etkilediğini anlamasına yardımcı
olacaktır.
7. Fırınlar, yüzey temizleme ünitelerine göre daha az bakım ihtiyacı
duyarlar. Ancak bununla birlikte, bütün ekipmanlara düzenli bakım
uygulanmalıdır aksi takdirde birgün sisteminiz sizi yarıyolda
bırakabilir ve bu da en istenilmeyen durumdur. Takvime oturtulmuş
temizlik ve kontrol işleri sayesinde ekipmanlarınızın en üst
verimlerde çalışmasına yardımcı olursunuz.
8. Kalibrasyon ve ısı testleri, ekipman temin ettiğiniz yer
tarafından düzenli olarak yapılmalıdır. Doktorların yaptıkları gibi
bazı dönemlerde sisteminizin sağlık durumu hakkında ikinci bir
görüşe ihtiyaç duyarız.
a. Hava Sirkülasyonu
b. Eşit Isı Dağılımı
c. Temiz Fırın ve Brülör Emiş Havası
d. Toplam Pişme Süresi
e. Temizlik ve Bakım
f. Kayıt Altına Alma
g. Tamirat
h. Kalibrasyon ve Isı Testleri
Yukarıdaki hususları, bakım kontrolleri sırasında çek list olarak
kullanabilirsiniz.
